مزرعه مورد نظر در حميديه از شهرهاي اطراف اهواز واقع است و به همين منظور هفت صبح از اهواز به سمت حميديه حركت كرديم؛ كنار ايستگاه پمپ بنزين حميديه منتظر ايستاديم تا پيك بيايد و ما را به مزرعه ببرد.
پيك، نوجواني موتور سوار بود؛ البته نه مثل پيك‌هاي پيتزا فروشي با لباس‌هاي رنگي؛ بلكه با لباس‌هايي از جنس كار و زحمت و بوي ماهي؛ به مزرعه هدايت و وارد شديم، تعدادي حوضچه در مزرعه ديده مي‌شد كه حوضچه ماهي مورد نظر ما چهار هكتار وسعت داشت، آب زيادي از آن بوسيله دستگاه پمپاژ خالي شده بود تا ماهي‌هاي آن راحت‌تر صيد شود.
برداشت از ساعت هفت صبح آغاز شده بود و وقتي ما رسيديم كه كارگران تور را انداخته و در حال جمع كردن تور و گرفتن ماهي‌هاي به دام افتاده بودند. ماهي‌ها بعد از رها شدن از تور به درون قايق مخصوصي انداخته مي‌شدند و قايق بعد از پر شدن به سمت خشكي تعيين شده جابه‌جا مي‌شد. ماهي‌ها پس از قرار گرفتن در سبدهاي بزرگ زرد رنگ در كاميون حامل بارگيري مي‌شدند؛ در انتها نيز كاميون پر از ماهي به سمت بازار حركت مي‌كرد.
كنار حوضچه شروع كردم به قدم ‌زدن؛ تكان خوردن ماهي‌ها و جان دادنشان، تقلاي آن‌ها براي فرار كردن از تور، لك‌لك‌هاي كنار حوضچه، صداي مرغ ماهي خوار كه در انتظار يافتن لقمه ماهي بود؛ صحنه‌هاي زيبايي بودند كه تحملشان كمي‌ سخت بود.
كارگران تور را به چهار طرف حوضچه پهن مي‌كردند تا همه ماهي‌ها را صيد كنند. تور كه در آب انداخته مي‌شد ماهي‌ها بالا و پايين مي‌پريدند؛ بعضي به سختي و در يك لحظه از گرفتار شدن در تور مي‌جستند، ياد پيامكي افتادم كه چندي پيش برايم ارسال شده بود؛

ماهي شده بود باورش
تور اگر بندازن سرش
مي‌شه عروس ماهي‌ها
شاه ماهي مي‌شه همسرش
ماهي باورش نبود
تور اگر بندازن سرش
نگاه سرد ماهي گير
مي‌شه نگاه آخرش

اما اونجا نگاه ماهي‌گير سرد نبود؛ گرم بود و پر از شادي؛ چرا كه بعد از يك‌سال سخت همراه با پديده خشكسالي؛ ثمر كار خود را برداشت مي‌كردند.
دريافتم كه ماهيگيري در مقايسه با شغل خودم سخت و خطرناك است و اگر علاقه‌اي نباشد ادامه آن سخت است؛ در همين افكار بودم كه صداي فرياد يكي از ماهيگيران بلند شد؛ او كه بدون چكمه وارد آب شده بود مار ماهي انگشت پايش را نيش زد و متورم شد. مي‌گفت مار ماهي‌ها از شط وارد حوضچه‌ شده؛ در حالي كه از درد به خود مي‌پيچيد ‌بايدآن قايق سنگين پر از ماهي را در آن همه آب و گل جابه‌جا مي‌كرد.
با يكي از كارگران مزرعه حين خالي كردن ماهي‌هاي صيد شده هم كلام شدم؛ آنقدر سيد محمد با علاقه از كارش مي‌گفت كه انگار داشت درباره جزيي از وجودش صحبت مي‌كرد. مي گفت " مزرعه 35 هكتار وسعت و 19 حوضچه پرورش ماهي دارد. مساحت حوضچه‌ها متفاوت است و امروز برداشت از يك حوضچه چهار هكتاري صورت مي‌گيرد كه داراي 6 هزار قطعه ماهي كپور، بيگ‌هد، شير، بني و سفيد است.
او ادامه مي‌دهد " اسفندماه سال گذشته بچه ماهي كپور 20 گرمي، بيگ هد 10 گرمي و ماهي سفيد 15 گرمي را در اين حوضچه رهاسازي كرده‌اند. قاعدتا هر 6 ماه يك‌بار بايد ماهي‌ها صيد شوند كه به دليل مناسب نبودن بازار صيد در مرداد ماه انجام نشد و هم اكنون مشغول صيد شده‌اند. از اين مزرعه 10 تن ماهي برداشت مي‌شود كه ايده‌آل اين رقم 13 تا 14 تن است؛ ضمنا ماهي كپور و سفيد را هم صادر مي‌كنيم.
كارگر مزرعه نكات جالبي از ماهي‌ها مي‌گفت؛ اينكه در هواي سرد مي‌خوابند و زمان مورد نياز براي برداشت ماهي‌هاي هر حوضچه حدود 15 روز است.
از مشخصات ماهي‌ها كه مي‌گفت انگار از بچه‌هايش حرف مي‌زد، وزن همه را مي‌دانست و غذاي همه را بلد بود؛ كپور جو و گندم، قزل يونجه و ني، آمور و سفيد يونجه و علف و جو مي‌خورند.
سيد محمد يادآور شد" 6 نفر در اين مزرعه پرورش ماهي كار مي‌كنند و 18سال از تاسيس اين جا مي‌گذرد. بچه ماهي كپور هم تكثير مي‌كنيم" . گفت كه خشكسالي و نبود آب باعث شده آب تازه در حوضچه‌ها وارد نشود و اكسيژن مورد نياز در حوضچه نباشد كه اين خطر خفه شدن ماهي‌ها را به دنبال دارد. اگر آب باشد مشكل نداريم اما اگر آب كم شود ماهي‌ها خفه مي‌شوند" .
سپس با اشاره به دستگاه‌هاي هواده در حوضچه‌ها گفت " اين دستگاه‌ها را خريديم تا هواي تازه وارد آب كنند و ماهي‌ها خفه نشوند، استفاده از اين دستگاه‌ها باعث شده تلفات ماهي نداشته باشيم. مشكل ديگر وجود پرنده‌هاي ماهي‌خوار است كه از دي تا اسفند مي‌آيند و هر كدام هر بار كه زير آب بروند پنج ماهي شكار مي‌كنند".
از قيمت خريد ماهي‌ها به صورت عمده نيز برايم گفت و اينكه هر كيلوگرم ماهي آمور با وزن چهار كيلوگرم به بالا 4300 تومان، كپور يك كيلو و نيم گرم به بالا 2800 تومان، قزل با وزن يك كيلو و نيم گرم به بالا 1500 تومان و بيگ هد 1500 تومان خريداري مي‌شود. تمام اين قيمت‌ها با يك تا يكهزار و 500 تومان افزايش در بازار به فروش مي‌رود.
سيد محمد گفت كه مي‌خواهند با احداث مغازه‌هايي به عرضه ماهي زنده بپردازند؛ اينكه تا كي بايد در بازار ماهي فروشان به انتظار فروش‌ ماهي‌ها بماند، معلوم نيست چقدر طول بكشد.
سيد مصطفي موسوي، مدير عامل اتحاديه آبزي پروري استان خوزستان كه يك پرورش‌دهنده ماهي نيز است، توضيح داد: همانطور كه مي‌دانيد استان خوزستان با توجه به امكانات خدادادي داراي بهترين شرايط براي آبزي پروري در تمام بخش‌ها از جمله پرورش ماهيان سردآبي، گرم‌آبي، ميگو و حتي ماهيان دريايي و آب شور است كه در صورت اعمال مديريت مناسبي در جهت استفاده بهينه از منابع طبيعي به شكلي كه به محيط زيست آسيبي وارد نشود مي‌تواند موجب توسعه استان و اشتغالزايي و توليد ثروت شود.
وي ادامه داد: وجود منابع آبي با ظرفيت‌هاي بالاي توليد در خوزستان كه هيچ گونه استفاده‌اي از آن‌ها نمي‌شود زياد است به عنوان نمونه آب زهكشي مجتمع‌هاي كشت و صنعت كشاورزي و نيشكر درياچه‌هاي مصنوعي پشت سدها، رودخانه‌هاي فصلي و هورها كه مي‌توان بعضي از گونه‌هاي مناسب آبزيان را در آن‌ها پرورش داد. همچنين صنايع جانبي را هم مي‌توان در كنار آبزي پروري در جهت اشتغالزايي و توسعه پايدار توسعه داد.
موسوي خاطرنشان كرد: اگر از ظرفيت‌هاي شيلاتي خوب استفاده شود مي‌توان بسياري از مشكلات اشتغال روستاها را حل و زمينه رونق اقتصادي و توسعه روستاها را در كنار حفظ محيط زيست فراهم كرد.
وي يادآور شد: هم‌اكنون خوزستان با داشتن سهم بالاي توليد آبزيان پرورشي نقش مهمي را در تامين پروتئين مورد نياز استان و كشور ايفا مي‌كند اما در صورتي كه بخواهيم به اهداف بالاتري در جهت توسعه پايدار برسيم بايد مواردي از جمله اصلاح روش‌هاي توليد آبزيان پرورشي، توجه به بازار، ترويج مصرف آبزيان، بهبود سيستم‌هاي عرضه آبزيان و تعريف و ايجاد روش‌هاي مناسب حمايت از آبزي پروري را مورد توجه و بررسي قرار داد و براي آينده و متناسب با اهداف برنامه‌ريزي كرد در غير اين صورت با همين ظرفيت توليد و با شرايط موجود كنوني در آينده نزديك آبزي پروران با مشكلات متعدد و جدي مواجه خواهند بود.
اين پرورش دهنده ماهي عنوان كرد: اميدواريم مسؤولين استان با توجه به عنايت ويژه به بخش آبزي پروري به عنوان بخش جديد در كشاورزي كه ظرفيت بالاي اشتغالزايي به ويژه براي جوانان تحصيل كرده دارد در جهت رونق اقتصادي استان خوزستان گام موثري بردارند.
ساعت 9 و 30 دقيقه صبح تقريبا كار برداشت حوضچه به پايان رسيد و كاميون حامل ماهي‌هاي صيد شده بايد ساعت 10 و 30 دقيقه به سمت بازار ماهي فروشان اهواز حركت مي‌كرد تا ماهي ها را بفروشند. كاميون كمپرسي پر از ماهي شده بود و كارگران پس از 2 ساعت كار سخت و مشقت‌بار به صبحانه خوردن مشغول شدند؛ ماهي‌هاي در انتظار صيد حالا ديگر صيد شده بودند و در انتظار رفتن به بازار و عرضه به مردم و شايد هم در دست واسطه‌ها كه همه جا حضور دارند!
اميد است استعداد بالقوه استان ما در اين بخش روزي بالفعل شود و روزي برسد كه اين بخش جايگاه واقعي خود را در توليد و اشتغال استان پيدا كند.
به اميد آن روز كه به منظور كمك به توليد و مصرف كننده، ماهي‌ها مستقيم عرضه شوند و دست واسطه‌ها براي هر گونه افزايش قيمت كوتاه شود.

گزارش از : عصمت نجفي، خبرنگار ايسناي خوزستان