يکي از بخشهاي اقتصادي پرپتانسيل استان کرمانشاه، بخش کشاورزي است که بارها مسؤولين کشوري و استاني به آن اشاره کردهاند و بارها در صحبتهايشان اين جملات که «کرمانشاه پتانسيل بالايي در بخش کشاورزي دارد»، «کرمانشاه ميتواند نقش اساسي در امنيت غذايي کشور ايفا کند» و جملاتي از اين دست شنيده شده است، اما نکتهاي که از اهميت زيادي برخوردار است اين كه اين گفتهها و تعاريف بر چه پايه و اساسي است و تا چه اندازه از ظرفيتهاي اين بخش استفاده کردهايم.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، منطقه کرمانشاه، با نگاهي دقيق به عوامل طبيعي پيش نياز بخش کشاورزي يعني، آب، خاک و شرايط اقليمي، متوجه ميشويم که به واقع کشاورزي کرمانشاه پتانسيل بالايي دارد، از سوي ديگر نگاهي به آمار توليدات و عملکرد اين بخش اين واقعيت را نمايان ميكند که به درستي نتوانستهايم از اين ظرفيتها بهرهمند شويم.
همواره نيز مسؤولين استان از بخش کشاورزي بعنوان يکي از محورهاي توسعه استان نام بردهاند؛ به گونهاي كه در برنامهريزيهاي استاني، بخش کشاورزي از اولويتها بوده، هر چند که شايد هيچگاه به فراخور ظرفيتهاي اين بخش، اعتبار مناسبي به آن تخصيص نيافته است.
از کمبود منابع، نبود برنامهاي مدون و جامع براي بخش کشاورزي، از ديگر دلايلي است که ميتوان براي عدم بهرهبرداري مناسب از پتانسيلهاي اين بخش ذکر کرد.
در چنين شرايطي بود که سال گذشته خبري مبني بر تصويب قطب شدن کشاورزي استان انتشار يافت و اين اميد را در دل بهرهبرداران بخش کشاورزي ايجاد كرد که شايد با اجرايي شدن اين تصميم، مشکلات موجود مرتفع و کشاورزي برايشان اقتصاديتر شود.
گرچه تا ماهها اين تصميم تنها درحد حرف بود، اما چندي پيش مهندس رويينتن، رييس سازمان جهاد کشاورزي استان اعلام کرد که برنامه قطب شدن کشاورزي استان از سال آينده اجرايي ميشود.
در اين شرايط بد نيست نگاهي به پتانسيلهاي استان در بخش کشاورزي، وضعيت موجود اين بخش و برنامههاي مدون داشته باشيم.
پتانسيلهاي استان در بخش کشاورزي:
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا استان کرمانشاه بواسطه بارش سالانه حدود 500 ميليمتر يعني دو برابر ميانگين کشور، از استانهايي است که از حيث منابع آبي وضعيت مناسبي دارد. خاک استان نيز حاصلخيز و بدون محدوديت براي عمليات کشاورزي است. اقليم استان هم بسيار متنوع است؛ به گونهاي که کرمانشاه داراي هفت اقليم مشخص کشاورزي و سه منطقه عمومي (گرم، معتدل و سرد) است. از لحاظ گياهي نيز تمام محصولات گياهي کشاورزي بجز موز و نارگيل در کرمانشاه قابل کشت است و بالاخره از لحاظ توليدات دامي، شرايط کرمانشاه براي توليدات دامي ايدهآل و مطلوب است.
وضعيت موجود کشاورزي استان:
سطح اراضي کشاورزي استان 950 هزار هکتار است که برابر با 5 درصد کل اراضي کشاورزي کشور است. در استان کرمانشاه سرانه زمين کشاورزي به کل جمعيت استان 47 صدم درصد هکتار و به کل بهرهبرداران 8/7 هکتار است.
از مجموع اراضي کشاورزي استان تنها 200 هزار هکتار آن آبي است که برابر با 5/2درصد اراضي آبي کشور است، سرانه زمين آبي هر بهرهبردار در استان 5/1 هکتار است که اين رقم در متوسط کشور 2/2 هکتار است. درحال حاضر کل توليدات کشاورزي استان چهار ميليون تن است که تقريبا 8/3 درصد توليدات کشاورزي کشور را تشکيل ميدهد.
بر اساس اين ميزان توليد، سرانه توليد در استان 2000 کيلوگرم است که از ميانگين کشور (1485 کيلوگرم) بالاتر است. از سوي ديگر متوسط عملکرد در هکتار در استان 8/3 تن و در کشور 4/5 تن است.
ارزش توليدات کشاورزي استان:
در حال حاضر ارزش توليدات کشاورزي استان حدود هزار ميليارد تومان است که برابر با 6/1 درصد ارزش توليدات کشاورزي کشور است. سرانه درآمد بخش کشاورزي به ازاء جمعيت استان 500 هزار تومان (در کشور 771 هزارتومان) و به ازاء هر بهرهبردار بخش کشاورزي شش ميليون و 800 هزار تومان ( درکشور نزديک 5/15 ميليون تومان) است.
با نگاهي به وضعيت موجود کشاورزي استان و مقايسه آمارهاي استاني و کشوري به چند نکته مهم ميتوان دست يافت، نخست آنکه، استان کرمانشاه با داشتن پنج درصد اراضي کشاورزي سهم 8/3 درصدي از توليدات کشاورزي کشور دارد.
دوم آنکه، متوسط عملکرد در هر هکتار در کشور 4/5 تن و در استان 8/3 تن است و ديگر آنکه سرانه درآمد هر بهرهبردار بخش کشاورزي در استان کمتر از نصف متوسط درآمد هر بهرهبردار کشور است.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا اين آمار و ارقام نشان ميدهد که با وجود پتانسيلهاي بالايي که اين استان در بخش کشاورزي دارد، اما به درستي نتوانستهايم از آن بهره بگيريم و شايد مهمترين عوامل را بتوان در دلايلي از جمله غالب بودن ديمزارها (حدود 80 درصد اراضي کشاورزي استان ديم است)، پايين بودن توليد در ديمزارها، کشاورزي سنتي، ضايعات بالا، سرمايه گذاري پايين در بخش کشاورزي، معيوب بودن زنجيره توليد ( صنايع جانبي و تبديلي ) و ... جستجو کرد.
در نهايت پتانسيلهاي مغفول مانده استان در بخش کشاورزي سبب شد تا با پيگيريهاي مسئولين و نمايندگان استان، دولتمردان قطب بودن اين استان در بخش کشاورزي را به تصويب برسانند تا با افزايش توليدات اين بخش، هم منافع بيشتري نصيب استان و خصوصا کشاورزان شود و هم کشور از اين توليدات منتفع شود.
برنامه قطب شدن استان در بخش کشاورزي:
پس از شناخته شدن استان کرمانشاه بعنوان قطب کشاورزي کشور و تصويب اين مهم در دولت، مطالعات مربوطه توسط مهندسين مشاور انجام شد که نتايج اين مطالعات 9 جلد گزارش و تهيه برنامهاي 15 ساله براي توسعه بخش کشاورزي استان بود.
مهندس رمضان رويين تن، رييس سازمان جهاد کشاورزي استان کرمانشاه در خصوص اين برنامه ميگويد: از سال آينده قطب بودن استان کرمانشاه در بخش کشاورزي اجرايي ميشود، اجراي اين طرح يک برنامه 15 ساله است که در قالب سه برنامه پنج ساله انجام ميشود.
وي ادامه ميدهد: بر اساس اين برنامه توليدات کشاورزي استان تا 15 سال آينده از چهارميليون تن فعلي به 2/15 ميليون تن ميرسد. درآمدهاي بخش کشاورزي استان نيز به هفت هزار ميليارد تومان با قيمتهاي ثابت امروز افزايش مييابد.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا وي سهم در نظر گرفته شده براي زيربخشهاي زراعت، دام و باغباني در اين برنامه را به ترتيب 9/20 ميليون تن، 4/1 ميليون تن و 9/2 ميليون تن ذکر ميکند.
اگر نگاهي دقيقتر به سهم در نظر گرفته شده براي هر يک از زير بخشها داشته باشيم در زيربخش زارعت سهم در نظر گرفته شده براي هريک از محصولات به اين شرح است: گندم يک ميليون و 750 هزار تن، ذرت 640 هزار تن، جو 500 هزار تن، حبوبات 200 هزار تن، چغندر قند دو ميليون تن، علوفه دو ميليون و 350 هزار تن، سبزي و صيفي و محصولات جاليزي دو ميليون تن، دانههاي روغني 100 هزار تن و ساير محصولات يک ميليون و 360 هزار تن.
براي محصولات دامي نيز توليد يک ميليون و 122 هزار تني براي شير، 100 هزار تني براي گوشت مرغ، 127 هزار تني براي گوشت قرمز، 24 هزار تني براي تخم مرغ، شش هزار تني براي عسل و 21 هزار تني براي آبزيان پيش بيني شده است.
و در محصولات باغي هم براي محصولات باغي(درختي) دو ميليون و 60 هزار تن، گياهان دارويي و معطر 20 هزار تن، محصولات گلخانهاي 800 هزار تن و قارچ 20 هزار تن سهم در نظر گرفته شده است.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا در مطالعات انجام شده، منابع مالي مورد نياز جهت اجرايي شدن اين برنامه 15 ساله در دو بخش اعتبارات و تسهيلات به تفکيک هر برنامه و هر سال مشخص شده و در مجموع رقم 8400 ميليارد توماني را براي تحقق آن مشخص کرده که بايد حدود 3000 ميليارد تومان آن از محل اعتبارات و مابقي از محل تسهيلات تامين شود.
منابع مالي مورد نياز در برنامه پنجم توسعه 2300 ميليارد تومان، در برنامه ششم نزديک به 2800 ميليارد تومان و در برنامه هفتم 3300 ميليارد تومان برآورد شده است.
رويينتن افزايش سطوح اراضي آبي به 500 هزار هکتار را از راهبردهاي اصلي اين برنامه براي افزايش توليدات زراعي ميداند و ميگويد: هم اکنون سدهاي مخزني زيادي در استان در حال احداث است که با تکميل اين سدها و شبکههاي موجود اين مهم حاصل ميشود.
وي ميافزايد: افزايش راندمان آبياري از40 درصد موجود به 60 درصد نيز در اين برنامه ديده شده که نقش اساسي در استفاده بهينه از منابع آبي دارد.
به گزارش گروه خبر ی فارمنا وبه نقل از ایسنا رويين تن ميافزايد: با اجراي اين برنامه، اشتغال بخش کشاورزي استان به سه برابر و درآمد هر بهرهبردار در استان 50 ميليون تومان افزايش مييابد. استان کرمانشاه نيز قادر خواهد بود 10 درصد غذاي کشور را تامين کند که در آن صورت به واقع نقش مهمي در امنيت غذايي کشور خواهد داشت.
آنچه مشخص است اينکه انتخاب استان کرمانشاه به عنوان قطب کشاورزي کشور بواسطه ظرفيتهاي بالقوه بسيار اين استان (آب، خاک و اقليم مناسب) صورت پذيرفته، ظرفيتهايي که مطمئنا در کمتر نقطهاي اين چنين در کنار هم گرد آمدهاند و حال که زمينه قانوني براي استفاده از اين ظرفيتها و پتانسيلها فراهم شده، انتظار است دولتمردان با تامين به موقع منابع مالي مورد نياز و مسؤولين استاني با اجرايي کردن اين برنامهها، از اين فرصت براي برون رفت بخش کشاورزي از مشکلات موجود و تبديل کشاورزي استان از کشاورزي معيشتي به کشاورزي اقتصادي نهايت استفاده را ببرند.