به گزارش خبرگزاري فارس از تبريز به نقل از روابط عمومي دانشگاه تبريز، استاديار بخش تغذيه دام گروه علوم دامي دانشكده كشاورزي با اعلام اين خبر افزود: منابع پروتئين دريايي به عنوان يكي از مهم‌ترين اقلام تامين‌كننده پروتئين حيواني در سبد غذايي ملت‌ها، سابقه بس طولاني دارد و گوشت قرمز غني اسيدهاي چرب اشباع است كه عامل مهمي در بروز بيماري‌هاي عروقي و قلبي به شمار مي‌رود.
حسين جان‌محمدي افزود: امروزه گوشت ماهي با دارا بودن اسيدهاي چرب غيراشباع نوع امگا 3 و همچنين اسيدهاي آمينه ضروري با قابليت هضم بالا، كلسيم و فسفر و ويتامين‌هاي محلول در چربي منبع غذايي سالمي در رژيم غذايي جوامع شهري محسوب مي‌شود.
وي ادامه داد: خوشبختانه امروزه در ايران اهميت مصرف ماهي شناخته شده و مصرف سرانه آن در حال افزايش است، بنابراين براي كاهش قيمت گوشت ماهي و در نتيجه تشويق بيشتر جامعه و به ويژه فراهم كردن امكان استفاده گروه‌هاي اجتماعي با درآمد پايين به مصرف آن، كاهش هزينه‌هاي توليد هر كيلوگرم گوشت ماهي ضروري ست.
مجري اين طرح يكي از راه‌هاي كاهش هزينه‌هاي توليد ماهي قزل‌آلا را كاهش قيمت هر كيلوگرم غذاي مصرفي بيان كرد و ادامه داد: هزينه‌هاي تغذيه ماهي بالغ بر 70 درصد هزينه‌هاي پرورش ماهي به خود اختصاص مي‌دهد و معمولاٌ براي تامين احتياجات پروتئيني ماهي قزل‌آلا از پودر ماهي در فرمولاسيون جيره‌هاي غدايي ماهي قزل‌آلا استفاده مي‌شود كه اغلب توسط شركت‌هاي داخلي با مشاوران متحصصان خارجي صورت مي‌پذيرد.
استاد دانشگاه تبريز تصريح كرد: پودر ماهي محصولي وارداتي و با قيمت بالا در كشور بوده كه ضمن افزايش هزينه تمام شده جيرهاي غذايي در مزارع پرورش ماهي قزل آلا به دليل عدم دسترسي مداوم و نيز نوسانات قيمتي شديد آن داراي محدويت‌هاي تغذيه‌اي بالايي است.
جان‌محدي خاطرنشان كرد: كاهش نسبي سهم پودر ماهي با استفاده از ساير مكمل‌هاي پروتئيني حيواني قابل دسترس محلي مي‌تواند به رفع بخشي از اين محدوديت‌ها كمك كرده و در فرمولاسيون جيره‌هاي غذايي اقتصادي‌تر در پرورش ماهي قزل‌آلا موثر باشد.
وي گفت: پودر ضايعات كشتارگاهي طيور بين مكمل‌هاي پروتئيني حيواني متداول شامل پودر خون، پودر گوشت و استخوان و پودر پر به دليل قابليت توليد و حجم بالاي توليد آن در كشور مي‌تواند در اولويت استفاده در برنامه‌هاي غذايي ماهي قزل‌آلا قرار گيرد، افزود: پودر ضايعات طيور در كشتارگاه‌هاي صنعتي طيور در هنگام فرآوري گوشت مرغ حاصل مي‌شود، به طور متوسط آلايش غيرقابل مصرف طيور هشت تا 23 است كه در صورت فرآوري آن ضمن جلوگيري از آلودگي زيست محيطي مي‌توان به يك منبع با ارزش پروتئيني در تغذيه دام و آبزيان دست يافت.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از فارس جان‌محمدي يادآور شد: در ايران نيز بالغ بر 37 واحد كشتارگاه طيور وجود دارد كه با فرآوري ضايعات حاصله از كشتارگاه‌هاي صنعتي مرغ اقدام به توليد پودر ضايعات طيور مي‌كنند.
به گفته وي در حال حاضر پودر ضايعات طيور كشتارگاهي در مقادير نسبتاً قابل توجهي در استان آذربايجان شرقي توليد مي ‌شود، براي مثال در سال 1385 در حدود 12 هزار و 500 تن پودر ضايعات طيور توليد شده است.
وي هدف از اجراي اين پژوهش را مطالعه امكان فرمولاسيون يك جيره غذايي متوازن و اقتصادي و مقايسه آن با خوراك تجاري معمول در واحدهاي پرورش ماهي قزل‌آلا عنوان كرد و گفت: براي پژوهشگران اين طرح هيچ گزارشي مبني بر استفاده از پودر ضايعات كشتارگاهي طيور در جيره غذايي ماهيان قزل‌آلا در داخل كشور و نيز نمونه‌هاي توليدي در استان آذربايجان شرقي يافت نشد.
جان‌محمدي در ادامه با اشاره به نتايج اين طرح افزود: استفاده از جيره غذايي تجاري متداول در واحدهاي پرورش ماهي قزل‌آلا از نظر صفات مهمي چون نرخ رشد ويژه، افزايش وزن، وزن صيد، ضريب تبديل غذايي، ضريب چاقي، سرزندگي ماهي و بازده لاشه هيچ مزيتي را در مقايسه با جيره‌هاي غذايي فرموله شده در اين آزمايش برپايه پودر ماهي و پودر ضايعات طيور در بر ندارد.
مجري اين طرح افزود: پودر ضايعات طيور به طور موفقيت‌آميزي توانست بدون ايجاد اثرات نامطلوب بر نرخ رشد ويژه، افزايش وزن، بازده غذايي و ضريب چاقي تا 60 درصد جايگزين پودر ماهي شود و تجزيه شيميايي فيله ماهي قزل‌آلا نشان داد كه استفاده از پودر ضايعات طيور در تغذيه ماهي قزل‌آلا همه تركيبات شيميايي گوشت ماهي از جمله ميزان پروتئين آن را تحت تاثير منفي قرار نمي‌دهد.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از فارس وي همچنين با اشاره به آناليز قيمتي اين طرح پژوهشي ادامه داد: هزينه توليد هر كيلوگرم افزايش وزن زنده و هر كيلوگرم لاشه در ماهي قزل‌آلا با جيره‌هاي غذايي فرموله شده بر پايه پودر ضايعات كشتارگاهي طيور در مقايسه با تغذيه جيره غذايي تجاري متداول در واحدهاي پرورش ماهي قزل‌آلا به ترتيب 28 و 12 درصد ارزان‌تر است.
به گفته وي استفاده از پودر ضايعات طيور به جاي پودر ماهي سبب افت هزينه توليد هر كيلوگرم افزايش وزن زنده به ميزان 1267 ريال و هر كيلوگرم لاشه به ميزان حداكثر 455 ريال مي‌شود، گرچه استفاده از سطوح جايگزيني بالاتر از 20 درصد سبب افزايش هزينه توليد هر كيلوگرم افزايش وزن زنده مي‌شود ولي هزينه توليد هر كيلوگرم لاشه ماهي قزل‌آلا با افزايش سطح جايگزيني كاهش مي‌يابد كه مصرف كننده مي‌تواند از آن بهره‌مند شود.
مجري اين طرح هزينه اين طرح را 55 ميليون ريال اعلام كرد و گفت: اين طرح با همكاري اداره كل شيلات سازمان جهاد كشاورزي استان آذربايجان شرقي و معاونت پژوهش و فناوري دانشگاه تبريز صورت گرفته است.