معاون پژوهشي پژوهشگاه رويان جهاد دانشگاهي با اشاره به تلف شدن رويانا، نخستين گوسفند شبيه سازي شده خاورميانه در 28 بهمن ماه سال جاري گفت: در بررسيهاي اوليه مشكل رويانا، نارسايي مزمن كبدي با علت نامشخص مطرح شده اما بررسي پاتولوژي در حال انجام است كه علت دقيق بيماري وي مشخص شود.
دكتر عبدالحسين شاهوردي در گفتوگو با خبرنگار فنآوري خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) در خصوص روند تولد و زندگي رويانا – گوسفند شبيه سازي شده توليدي در پژوهشگاه رويان – كه پژوهشگران را پس از حدود سه سال ناگزير به معدوم كردن آن كرد گفت: رويانا، زندگي خود را همانند ديگر حيوانات شبيهسازي شده در لولههاي آزمايشگاه آغاز كرد و زماني كه جنين اوليه رويانا توان تكوين طبيعي خود را روز هفتم زندگي آزمايشگاهي خود اثبات كرد به رحم مادر جايگزين خود منتقل شد و آبستني مادر رويانا پنجاه روز بعد از انتقال جنين قطعي شد. 145 روز بعد از انتقال جنين، بر خلاف بسياري از حيوانات شبيه سازي شده و نيز همتاي قبلي خود كه در بدو تولد به علت مشكلات نوزادي قادر به ادامه حيات نبودهاند، رويانا با عمل سزارين متولد شد و به رغم شرايط ناپايدار بدو تولد توانست زندگي خود را به صورت يك بره سالم و شاداب آغاز كند.
وي افزود: «رويانا» سومين سال زندگي خود را با دردهاي مزمن و نامشخص در ناحيه بطني آغاز كرد كه معاينات مكرر انجام شده توسط تيم دامپزشكي قادر به تبيين عارضه خاصي نبود. در طول سال جاري يكي دو بار كسالت پيدا كرد كه مشكلش موقتا حل شد اما در بار آخر كه از نيمه بهمن ماه تا روز مرگ رويانا ادامه داشت مشكل به شكلي بود كه پژوهشگران نتوانستند شاهد زجر كشيدن حيوان باشند و ناگزير گزينه مرگ آسان رويانا را انتخاب كردند.
شاهوردي با بيان اين كه معمولا گوسفندان در حدود پنج تا شش سال عمر ميكنند و با توجه به بحثهاي توليدمثل و گوشتي و به علت بحث مهم اقتصادي، گوسفندان عمر كوتاهي دارند، گفت: در خصوص حيوانات شبيه سازي شده سندرم مرگ زودرس اين حيوانات مطرح است و علت مرگ رويانا هم كمبود دانش و تجربه و شناخت مكانيزمهاي مرتبط با اين زمينه بود.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا معاون پژوهشي پژوهشگاه رويان با بيان اينكه توليد رويانا به عنوان نخستين گوسفند شبيه سازي شده خاورميانه در هشتم مهر ماه 85 طليعه حركت نوين دانش بيوتكنولوژي كشور در جهت توليد داروهاي نو تركيب بود، تصريح كرد: اولين گوسفند شبيه سازي شده جهان به نام «دالي» هم به علت بيماري نارسايي ريوي از دنيا رفت. دالي در جولاي سال 1996 ميلادي متولد شد و در فوريه سال 2003 ميلادي پژوهشگران به دليل اينكه حيوان از زجر بيماري خلاصي يابد آن را معدوم كردند.
شاهوردي افزود: در حوزه علوم دامپزشكي به علت اينكه گاو حيوان قيمتي و با ارزشتري است دانش دامپزشكهاي ما از اين حيوان زياد است اما در مورد گوسفند به علت قيمت پايين تر سطح دانش و تجربه دامپزشكان كمتر بوده و بسياري از بيماريها كه در اين حيوان رخ ميدهد ثبت و ضبط نميشود به طوري كه وقتي گوسفندهاي عادي را هم ميكشند جگر مناسبي براي مصرف ندارند.
وي در پاسخ به اين سوال ايسنا كه آيا رويانا در طول زندگي جفتگيري داشته است گفت: بر اساس بررسيها و براي جلوگيري از برخي مشكلات رويانا در طول دوران حياتش جفتگيري نكرد.
معاون پژوهشي پژوهشگاه رويان خاطر نشان كرد: با تولد رويانا دريچه علمي جديدي به روي محققان كشور باز شد و با تجربيات رويانا توانستيم تكنيكهاي به كار رفته را بهينه كنيم كه با تولد حنا تحقق يافت و با تولد بنيانا و تامينا دنبال شد. همچنين در حال حاضر به غير از حنا، اولين بز شبيه سازي شده در كشور، بيش از شش بزغاله شبيه سازي شده داريم كه در سلامت كامل به سر مي برند.
به گزارش گروه خبری فارمنا و به نقل از ایسنا وي افزود: رويانا را به دنيا آورديم كه بتوانيم در بحث حيوانات تراريخته تجربه پيدا كنيم و با تولد «شنگول و منگول» چرخه كامل شد. در حال حاضر بيشتر به دنبال اين هستيم كه تجربيات و تكنيكهايي را كه براي رويانا به كار گرفتيم روز به روز بهتر كنيم تا با هزينه كمتري كارها پيش برود.
شاهوردي ادامه داد: در گذشته دسترسي به تخمك بدون هسته كه براي رويانا نيز استفاده شد سخت و پر هزينه بود اما به مرور زمان در حال حاضر به عنوان يك كار روتين در مجموعه انجام ميشود.
وي با بيان اينكه رويانا تنها گوسفند شبيه سازي شده توليد شده در كشور بود خاطر نشان كرد: با توجه به مقاوم بودن بز در مقابل بيماريها فعاليت بر روي بز متمركز شد كه جواب هم گرفته شد.
شاهوردي در خصوص توليد بزهاي تراريخته حامل ژن توليد داروي tPA به ايسنا گفت: با تلاش محققان پژوهشگاه در اصفهان چند جنين حامل اين ژنها منتقل شده كه اميدواريم تا ابتداي سال آينده شاهد تولد بزغالههاي تراريخته حامل ژن توليد داروي tPA از آنها باشيم.
وي خاطرنشان كرد: اين دارو براي درمان سكته هاي مغزي و قلبي مورد استفاده قرار ميگيرد به طوري كه چنانچه اين دارو بلافاصله پس از ايجاد سكته به انسان تزريق شود، موجب از بين رفتن سريع لختهها شده و بافتهاي اطراف آن بر اثر نارسايي تغذيه از بين نخواهد رفت و جريان خون به حالت عادي باز خواهد گشت.
گفتني است، جسد «رويانا» اولين حيوان شبيه سازي شده خاورميانه، پس از تاكسيدرمي در پژوهشگاه رويان نگهداري ميشود تا براي هميشه به عنوان نماد توانمندي دانش بيوتكنولوژي كشور در معرض ديد همگان باشد.
اگر چه رويانا تولد خود را مديون فنآوري شبيه سازي بود، ولي دانش نوين بيوتكنولوژي كشور جهش عظيم خود را مديون اعتبار و نيروي برخاسته از نام «رويانا» ميداند.