توليد مثل در خرگوش


خرگوشهاي تخمك‌گذاري القايي دارند. اين بدين معني است كه براي تخمك‌گذاري حضور جنس نر و يا تحريك جفت‌گيري لازم است. سيكل فحلي در خرگوش‌ها خيلي واضح نيست، بلكه آنها يك ريتم توليد مثلي دارند كه شامل دو فاز است: يك فاز پذيرش 14 ـ 12 روزه كه در اين مدت خرگوشها تمايل به جفت‌گيري دارند و يك فاز عدم پذيرش 2 ـ 1 روزه كه در اين مدت اجازه جفت‌گيري داده نمي‌شود.

تخمك‌گذاري تقريبآ 10 ساعت پس از جفت‌گيري و در نتيجه تحريك انجام شده، صورت مي‌پذيرد. در هنگام جفت‌گيري مي‌بايست خرگوش ماده را به قفس نر منتقل نمود، در غير اينصورت ممكن است نزاع صورت گرفته و يا اينكه خرگوش نر تمايلي به جفت‌گيري نداشته باشد. عواملي وجود دارند كه بر طول اين دو فاز مؤثر هستند كه از جمله آنها مي‌توان به وارد زير اشاره نمود:

تغذيه: كه اگر مناسب نبوده و انرژي، پروتئين و مواد معدني كافي را تأمين ننمايد، باعث طولاني‌تر گشتن فاز عدم پذيرش مي‌گردد. نور، با افزايش طول روز فعاليت جنسي آغاز مي‌گردد. اصولا براي اينكه فاز پذيرش آغاز گردد حداقل به 14 ساعت روشنايي نياز مي‌باشد و اين امر نشان‌دهنده آنستروس فصلي در خرگوش است، بدين ترتيب كه در شرايط نگهداري حيوان در خارج از منزل، حول و حوش ماههاي اسفند و فروردين توليد مثل آغاز گرديده و حوالي ماههاي شهريور و مهر خاتمه مي‌يابد. در شرايط نگهداري حيوان داخل منزل محدوديت توليد مثلي فوق وجود ندارد و در تمام طول سال ريتم توليد مثلي مي‌تواند حضور داشته باشد. درجه حرارت، با افزايش درجه حرارت، فعاليت جنسي افزايش مي‌يابد كه البته مناسبترين دما در اين حالت 20 ـ 15 درجه سانتيگراد مي‌باشد. تحريكات جنسي، در گله‌هايي كه خرگوشهاي نر و ماده توأمان نگهداري شده و حضور يكديگر را حس م يكنند، فاز پذيرش جنسي زودتر آغاز مي‌گردد. اندازه، خرگوشهاي نژاد كوچك زودتر (حدود 4 ماهگي) از نژادهاي بزرگ (حدود 6 ـ 5 ماهگي) به بلوغ جنسي مي‌رسند. جنس، خرگوشهاي ماده نسبت به نرها زودتر بالغ مي‌شوند. 

آبستني و زايمان

طول دوره آبستني در خرگوش 32 ـ 30 روز است. حدود روز 28 پس از جفت‌گيري مي‌بايست يك جعبه زايمان (Nest box) در داخل قفس خرگوش ماده قرار داد، چرا كه در هفته آخر آبستني خرگوش ماده، موهاي ناحيه شكم خود را كنده و بعنوان بستر در داخل جعبه زايمان قرار مي‌دهد. در اين حالت دهان حيوان پر از گلوله‌هاي مو مي‌باشد و اين عمل لانه‌سازي (Nest building) وي ممكن است با خارش اشتباه گردد. زايمان معمولا در طول شب صورت مي‌گيرد و نوزادان بدون مو و فاقد قدرت بينايي و شنوايي و به تعداد 8 ـ 5 عدد بدنيا مي‌آيند. چشمهاي آنها در حدود 10 روزگي گشوده مي‌شود و از روز سوم پوشش بدنشان شروع به رشد مي‌كند. بچه خرگوشها معمولا در حدود 3 هفتگي از جعبه زايمان خارج شده و بتدريج شروع به خوردن غذاهاي جامد مي‌كنند. طول شيرخوارگي معمولا 6 ـ 4 هفته است. 

آبستني كاذب

طول آبستني در خرگوش 32 ـ 30 روز است، حال اگر خرگوش ماده جفت‌گيري نكند ولي به علت تحريك جنسي، تخم آزاد گردد، در اينصورت جسم زرد ايجاد شده و بر روي تخمدان باقي مي‌ماند كه باعث ايجاد علايم آبستني در حيواني كه جفت‌گيري نكرده مي‌گرد.. اين حالت معمولا 18 روز طول مي‌كشد.

گروه علمی دکتر صدقانی

منتشر شده توسط گروه علمی فارمنا در تاریخ ۱۳۸۸ چهارشنبه ۲ ارديبهشت
نسخه چاپی

نظرات


ایوب

کاشکی مطالب بیشتریی مینوشتید مرسی از اطلاع رسانی

نظر شما

نام:  
پست الکترونیکی:  
نظر شما: